Artykuły
zapraszamy do lektury :
Bezpieczeństwo na wysokości i pod ziemią – jak różni się podejście do PPE w branży wiatrowej i górniczej?
Choć branża wiatrowa i górnicza działają w zupełnie odmiennych środowiskach, łączy je jedno – praca w warunkach, w których margines błędu praktycznie nie istnieje. Mimo to podejście do bezpieczeństwa i stosowania PPE w obu przypadkach wygląda inaczej. Skąd ta różnica?
Wyobraźmy sobie dwa miejsca pracy. Pierwsze to szczyt gondoli turbiny wiatrowej, setki metrów nad ziemią, gdzie technik – w pełnym słońcu lub zacinającym deszczu – walczy z presją czasu i izolacją.
Drugie to ciemny, wilgotny szyb kopalniany, tysiąc metrów pod powierzchnią, gdzie w świetle lamp osobistych porusza się brygada szybowa, otoczona przez rurociągi i kable pod wysokim napięciem.
Dwa zupełnie różne światy, które łączy jedna, nadrzędna zasada: bezwzględna potrzeba zaufania do sprzętu PPE i procedur, bo każdy błąd może kosztować życie.
Choć intuicyjnie praca na wysokości kojarzy się z branżą wiatrową, perspektywa zmienia się, gdy spojrzymy na górnictwo oczami doświadczonych specjalistów. Radosław Janson, inspektor i doradca ds. PPE w windhunter_academy, zwraca uwagę na skalę wyzwań, jakie wiążą się z pracą w podziemnych szybach:
“Mówimy o pracy na wysokości, ale w kopalniach to praca na głębokości, która często przekracza 1000 metrów. Najgłębszy szyb w Polsce ma 1348 metrów – to tak, jakbyśmy odwrócili dziesięć potężnych turbin wiatrowych i wkopali je całe w ziemię. Zagrożenia są te same: upadek, spadające elementy, poślizgnięcie, a konsekwencje wypadków w szybach są zazwyczaj tragiczne.”
Oba środowiska należą do ekstremalnych, jednak to branża wiatrowa wypracowała globalne standardy bezpieczeństwa, które skutkują mniejszą liczbą wypadków i większą świadomością ryzyka. Gdzie leży źródło tej różnicy?
Kluczowe różnice w PPE
Diabeł, jak zwykle, tkwi w szczegółach – w tym przypadku w podejściu do Środków Ochrony Indywidualnej. W branży wiatrowej każdy element wyposażenia technika musi być certyfikowany międzynarodowo. To nie tylko wymóg formalny, ale fundament kultury bezpieczeństwa.
„Technik turbiny wiatrowej używa sprzętu PPE najwyższej jakości, który spełnia nie tylko normy europejskie, jak CE EN 361, ale często także amerykańskie ANSI czy kanadyjskie CSA. To daje pewność, że uprząż, lonże Y z absorberem energii czy urządzenie asekuracyjne do pionowego systemu szynowego zadziałają niezawodnie” – tłumaczy Janson.
W górnictwie sytuacja wygląda inaczej. Dominują rozwiązania oparte na przepisach krajowych, a sprzęt spełnia europejskie normy, co zapewnia podstawowy poziom bezpieczeństwa – jednak jak zauważa Janson – różnica w standardzie i możliwościach jest zauważalna.
„Pracownik oddziału szybowego otrzymuje sprzęt zgodny z normą CE EN 361 – najczęściej jest to podstawowa uprząż i pojedyncza lonża typu I z absorberem. To sprzęt spełniający wymogi, ale w porównaniu z zaawansowanymi systemami używanymi w energetyce wiatrowej różnica jest znacząca.”
Oba środowiska należą do ekstremalnych, jednak to branża wiatrowa wypracowała globalne standardy bezpieczeństwa, które skutkują mniejszą liczbą wypadków i większą świadomością ryzyka. Gdzie leży źródło tej różnicy?
Kluczowe różnice w PPE
Diabeł, jak zwykle, tkwi w szczegółach – w tym przypadku w podejściu do Środków Ochrony Indywidualnej. W branży wiatrowej każdy element wyposażenia technika musi być certyfikowany międzynarodowo. To nie tylko wymóg formalny, ale fundament kultury bezpieczeństwa.
„Technik turbiny wiatrowej używa sprzętu PPE najwyższej jakości, który spełnia nie tylko normy europejskie, jak CE EN 361, ale często także amerykańskie ANSI czy kanadyjskie CSA. To daje pewność, że uprząż, lonże Y z absorberem energii czy urządzenie asekuracyjne do pionowego systemu szynowego zadziałają niezawodnie” – tłumaczy Janson.
W górnictwie sytuacja wygląda inaczej. Dominują rozwiązania oparte na przepisach krajowych, a sprzęt spełnia europejskie normy, co zapewnia podstawowy poziom bezpieczeństwa – jednak jak zauważa Janson – różnica w standardzie i możliwościach jest zauważalna.
„Pracownik oddziału szybowego otrzymuje sprzęt zgodny z normą CE EN 361 – najczęściej jest to podstawowa uprząż i pojedyncza lonża typu I z absorberem. To sprzęt spełniający wymogi, ale w porównaniu z zaawansowanymi systemami używanymi w energetyce wiatrowej różnica jest znacząca.”
Szkolenia GWO kontra szkolenia BHP w górnictwie
Największa przepaść między tymi dwoma branżami ujawnia się w podejściu do szkoleń.
W górnictwie proces wdrożenia nowego pracownika opiera się na obowiązkowym szkoleniu wstępnym – obejmuje ono instruktaż ogólny i stanowiskowy oraz zapoznanie z oceną ryzyka. Prewencja ma tu często charakter reaktywny.
„W kopalni podczas odpraw, tzw. felezunków, jako przestrogę omawia się wypadki, do których doszło ostatnio w innych zakładach. To ważny element, ale wciąż teoretyczny. Brakuje regularnych, praktycznych szkoleń z użycia sprzętu do pracy na wysokości dla zwykłych brygad. Takie ćwiczenia prowadzone są głównie dla wyspecjalizowanych jednostek ratownictwa wysokościowego, takich jak pogotowia specjalistyczne CSRG w Bytomiu” – zauważa Janson.
Tymczasem branża wiatrowa bazuje na standardach GWO (Global Wind Organisation), w których teoria stanowi jedynie wstęp do intensywnej praktyki. Szkolenia kładą ogromny nacisk na realistyczne scenariusze i zaawansowane techniki ratownictwa wysokościowego.
W ośrodkach takich jak na przykład windhunter_academy regularnie organizowane są tzw. Safety Drills – ćwiczenia awaryjne często prowadzone we współpracy ze służbami ratowniczymi. Ich celem jest, by technik nie tylko wiedział, co robić w sytuacji kryzysowej, ale potrafił zareagować automatycznie, pod presją.
Rola certyfikacji i standaryzacji
Globalna standaryzacja GWO stała się jednym z kluczowych czynników budujących kulturę bezpieczeństwa w sektorze wiatrowym. Dzięki niej pracodawcy i technicy na całym świecie posługują się tym samym językiem – wspólnymi procedurami i wymaganiami sprzętowymi.– zauważa Janson.
Choć branża górnicza również modernizuje swoje wyposażenie, proces ten przebiega wolniej – głównie ze względu na złożoną infrastrukturę i silnie zakorzeniony system krajowych przepisów.
Certyfikacja pozostaje jednak wspólnym mianownikiem: nie jest celem, lecz narzędziem, które pozwala budować zaufanie i przewidywalność tam, gdzie stawką jest ludzkie życie.
W centrum – człowiek
Niezależnie od tego, czy mówimy o pracy na wysokości, czy pod ziemią, w centrum zawsze znajduje się człowiek. Jego bezpieczeństwo zależy od jakości sprzętu, ale jeszcze bardziej od umiejętności i świadomości.
To właśnie globalne standardy, konsekwentne podejście do certyfikacji i nacisk na praktyczne szkolenia sprawiły, że branża wiatrowa osiągnęła dziś jeden z najwyższych poziomów bezpieczeństwa osobistego. Kluczowe jest budowanie świadomości i odpowiedzialności pracowników już na początku ich kariery – zanim wejdą na pierwszą turbinę czy przystąpią do pracy na wysokości.
Ostatecznie inwestycja w wysokiej jakości sprzęt PPE i realistyczne szkolenia nie jest kosztem, lecz formą ochrony najcenniejszego kapitału – ludzkiego życia i zdrowia oraz zaufania w zespole.
- Radosław Janson
Przedsięwzięcie pn. „Utworzenie i wsparcie funkcjonowania Nadmorskiego Branżowego Centrum Umiejętności z dziedziny energetyki odnawialnej (wiatrowej) realizującego koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs)”
Zapraszamy na kursy i szkolenia z dziedziny energetyki odnawialnej (wiatrowej), które będą odbywać się w Nadmorskim Branżowym Centrum Umiejętności w Lęborku przy ul. Wojska Polskiego 31.
Kursy i szkolenia organizowane są przez Powiat Lęborski w partnerstwie z Polską Izbą Morskiej Energetyki Wiatrowej oraz Windhunter Academy Sp. z o.o.
Wsparcie skierowane jest do następujących grup docelowych:
- osoby młode – osoba młoda jest w wieku 14-24 lata (włącznie) i jednocześnie jest uczniem lub studentem tzw. osoba ucząca się, jednocześnie w przypadku tej grupy docelowej następuje rozdział na dwie podgrupy:
- uczniowie - minimalna liczba godzin kształcenia na branżowym szkoleniu zawodowym powinna wynosić co najmniej 15 godzin.
- studenci - minimalna liczba godzin kształcenia na branżowym szkoleniu zawodowym powinna wynosić co najmniej 30 godzin, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z 6 października 2023r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz.U. poz. 2175).
- osoby dorosłe (z wyłączeniem nauczycieli kształcenia zawodowego) – osoba od 25 roku życia (włącznie) do 64 lat (włącznie). Osoby dorosłe mogą uczestniczyć w szkoleniu min. 30 godzinnym lub kursie 120 godzinnym.
- nauczyciele kształcenia zawodowego – nauczyciele muszą uczestniczyć w szkoleniu min. 15 godzinnym.
- uczniowie - minimalna liczba godzin kształcenia na branżowym szkoleniu zawodowym powinna wynosić co najmniej 15 godzin.
- studenci - minimalna liczba godzin kształcenia na branżowym szkoleniu zawodowym powinna wynosić co najmniej 30 godzin, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z 6 października 2023r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz.U. poz. 2175).
Osoby dorosłe do 24 roku życia tzn. osoby pełnoletnie niebędące uczniami i studentami nie mogą korzystać z kursów i szkoleń w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia.
Dokumenty dostępne są na stronie https://www.powiat-lebork.com w aktualnościach oraz w zakładce starostwo/projekty/branżowego centrum umiejętności/
Komplet dokumentów rekrutacyjnych (oryginał/skan/kserokopia) należy złożyć w jednej z możliwych form:
- w siedzibie Nadmorskiego Branżowego Centrum Umiejętności w Lęborku przy ul. Wojska Polskiego 31, gabinet kierownika CKZ (osobiście lub za pośrednictwem poczty tradycyjnej)
- na adres e-mail ckz-bcu@pce.lebork.pl (skan)
Oferta edukacyjna określona w założeniach przedsięwzięcia przedstawia się następująco:
| Rodzaj wsparcia | Grupa docelowa | Ilość godzin | Dokument wydawany na zakończenie |
|---|---|---|---|
| Szkolenie zawodowe | osoby dorosłe, w tym studenci do 24 r.ż. | 30 godz | Branżowy Certyfikat Umiejętności |
| Kurs | osoby dorosłe | 120 godz | Branżowy Certyfikat Umiejętności |
| Szkolenie zawodowe | osoby młode - uczniowie | 15 godz | Branżowy Certyfikat Umiejętności |
| Szkolenie branżowe | nauczyciele | 15 godz | Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia branżowego |
Poniżej znajdują się linki do regulaminu i pobrania formularzy:
- Ewelina Frank
przedsięwzięcie: KPO/22/1//BCU/U/0019 Dziedzina: Energetyka odnawialna (wiatrowa) Tytuł przedsięwzięcia: „Utworzenie i wsparcie funkcjonowania nadmorskiego Branżowego Centrum Umiejętności z dziedziny energetyki odnawialnej (wiatrowej) realizującego koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs)” Ostateczny odbiorca wsparcia: Powiat Lęborski Program: Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności
Branżowe Centra Umiejętności (BCU) Energetyki Wiatrowej w Lęborku.
Na mapie ośrodków kształcenia zawodowego w Polsce w 2024r.
zaczęły pojawiać się Branżowe Centra Umiejętności. Lokowane przy szkołach zawodowych szkolących na potrzeby konkretnych branż, mają być poszerzeniem oferty tych placówek.
Tworzone wprawdzie przez samorządy, ale z dużym wsparciem podmiotów branżowych, co zapewnia wysoki poziom szkoleń oraz efektywny proces certyfikacji i walidacji.
Programem objęto 120 branż najbardziej odczuwających konsekwencje braku siły roboczej i jednocześnie kluczowych dla polskiej gospodarki. Na liście znalazła się także energetyka wiatrowa.
Konieczność stworzenia kwalifikacji zawodowej była sygnalizowana przez zainteresowane strony już wiele lat temu. Począwszy od pracodawców, poprzez urzędy pracy, aż po ośrodki szkoleniowe – wszyscy głośno manifestowali konieczność uporządkowania wymagań względem kandydatów do pracy na stanowiskach w środowisku elektrowni wiatrowych. Ale dopiero rozpoczęcie budowy morskich farm wiatrowych w polskiej części Bałtyku i związane z tym pogłębienie kryzysu zatrudnienia zmusiło rząd do konkretnych działań.
Idea BCU jest prosta. Osoby dorosłe mają możliwość szybkiego zdobycia zawodu poprzez specjalistyczne szkolenia i proces certyfikacji oraz walidacji. Co ważne, istotą BCU nie jest kształtowanie umiejętności, ale ich potwierdzanie. Szkolenie nie jest w tym procesie kluczowym elementem, a jedynie jedną z dróg do osiągnięcia certyfikatu. Liderem projektu utworzenia i wsparcia funkcjonowania nadmorskiego Branżowego Centrum Umiejętności jest Starostwo Powiatowe w Lęborku. Dla zapewnienia wysokiej jakości procesu walidacji oraz jego adekwatności do wymagań pracodawców zadanie stworzenia BCU dla energetyki wiatrowej powierzono najbardziej doświadczonym organizacjom: Windhunter Academy Sp. z o.o. i Polskiej Izbie Morskiej Energetyki Wiatrowej (PIMEW). Ta pierwsza to uznany na świecie i największy w Polsce ośrodek szkoleniowy dedykowany branży energetyki wiatrowej (lądowej i morskiej). PIMEW z kolei to organizacja zrzeszająca polskie firmy związane z morską energetyką wiatrową, czyli potencjalnych pracodawców absolwentów BCU.
Energetyka wiatrowa swoje centrum umiejętności ma w Lęborku obok Centrum Kształcenia Zawodowego, a rozpoczęcie szkoleń planowane jest na wrzesień 2025. Pierwsza grupa uczestników (260 osób) zostanie przeszkolona w ramach programu, a jedynymi kosztami, jakie poniesie będą te związane z dojazdem i zakwaterowaniem. Większość grup szkoleniowych zaplanowana jest w trybie popołudniowym i weekendowym, tak by umożliwić udział w szkoleniach uczniom, nauczycielom zawodu i pracującym dorosłym. O szczegółach rekrutacji będziemy informować na naszej stronie internetowej.
- Ewelina Frank